cách mạng tinh thần du khách
QĐND - Hằng năm, cứ mỗi độ Tết đến, Xuân về, rất nhiều du khách đã dành thời gian đến tham quan Nhà tù Sơn La. Đến đây, du khách gần xa được thắp nén tâm nhang thành kính tưởng nhớ, tri ân những chiến sĩ cộng sản trung kiên đã anh dũng hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh cách mạng của Đảng, vì độc lập tự do của Tổ quốc. Và trong khoảnh khắc thư thái của ngày xuân, du khách còn được nghe hướng dẫn viên kể lại rất nhiều câu chuyện cảm động và chân thực về khí tiết anh hùng của những chiến sĩ cách mạng kiên trung, không chịu khuất phục trong ngục tù của thực dân Pháp:
Tết năm 1942, trong điều kiện hết sức khó khăn, thiếu thốn, bọn cai ngục thì thẳng tay đàn áp, tra tấn dã man hòng thủ tiêu ý chí đấu tranh của những chiến sĩ cách mạng. Mặc dù vậy, Chi bộ Nhà tù Sơn La (khi đó đồng chí Lê Thanh Nghị làm Bí thư) quyết định chỉ đạo làm một cái Tết thật tươm tất với mục đích tạo ra không khí phấn khởi, vui tươi để cổ vũ, xốc lại tinh thần cho những chiến sĩ cách mạng của ta đang bị giam cầm tại đây. Mặt khác, tạo cơ hội cho tù nhân trao đổi thông tin với nhau để liên lạc với cơ sở cách mạng bên ngoài.
 |
Du khách tham quan Nhà tù Sơn La. |
Chỉ trong một đêm chuẩn bị các chiến sĩ cách mạng bị giam cầm đã trang trí và biến 4 bức tường đá xám lạnh, nhem nhuốc, bẩn thỉu trong nhà tù trở thành những bức tranh tràn đầy không khí Tết. Với bàn tay khéo léo và tâm hồn lãng mạn của những chiến sĩ cộng sản, từ những mẩu giấy bỏ đi, những vật vô tri, vô giác đã biến thành những đàn chim nhạn nối đuôi nhau bay lượn, những cành mai, cành đào đua nhau khoe sắc trên tường. Chậu giặt quần áo thì được trang hoàng thành những chậu hoa xinh xắn. Bốn góc nhà giam có đèn tỏa sáng tạo nên không khí ấm áp, vui tươi. Đặc biệt anh em làm và treo rất nhiều câu đối. Sáng Mồng Một Tết, tên cai ngục đi kiểm tra thấy khung cảnh ấy đã vô cùng ngạc nhiên. Ban đầu hắn tỏ ý không hài lòng vì tù nhân làm trái quy định của nhà tù, nhưng sau bỏ đi không nói gì, có lẽ vì là ngày Mồng Một-đầu Xuân năm mới.
Để bù lại những thiếu thốn về vật chất, chi bộ đã triển khai chương trình bảo đảm đời sống tinh thần cho anh em rất chu đáo, như: Hát, ngâm thơ, diễn kịch... và sôi nổi nhất là bình câu đối. Ngày đó, câu đối của đồng chí Trần Huy Liệu được cho là hay nhất, lúc đầu đồng chí viết: "Hẹn với non sông đưa mới lại/ Phá toang cửa ngục đón Xuân vào".
Một số đồng chí cho rằng câu đối khá hay, đặc biệt là ý nghĩa sâu xa nhằm cổ vũ, động viên tinh thần anh em lạc quan, tin tưởng vào thành công của cách mạng. Tuy nhiên, có ý kiến góp ý không nên dùng từ "Phá", vì như thế nó nặng nề và không phù hợp với tình hình lúc đó. Sau khi được góp ý, đồng chí Trần Huy Liệu đã sửa chữ "Phá" thành chữ "Mở" cho nhẹ nhàng hơn. Sau đó câu đối: "Hẹn với non sông đưa mới lại/ Mở toang cửa ngục đón Xuân vào" được khắc lên một đôi gốc tre và treo ở cửa chính của trại giam. Hết ba ngày Tết, một tên quản ngục do quá thích câu đối này đã xin về treo ở nhà.
Tròn 70 năm đã trôi qua, Xuân này đọc lại câu đối của người chiến sĩ cộng sản Trần Huy Liệu, hồi tưởng lại không khí đón Tết, vui Xuân hết sức lạc quan, yêu đời tại Nhà tù Sơn La năm xưa của những chiến sĩ cộng sản trung kiên như: Tô Hiệu, Lê Duẩn, Trường Chinh, Nguyễn Lương Bằng, Văn Tiến Dũng, Lê Đức Thọ, Nguyễn Văn Trân, Trần Quốc Hoàn... chúng ta càng thêm tự hào và nhận thấy trách nhiệm với những thế hệ cách mạng tiền bối đã không sợ hy sinh, gian khổ, sẵn sàng hy sinh tuổi thanh xuân vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân.
Bài và ảnh: LẠI NGUYÊN THẮNG
cách mạng du khách tinh thần
Đăng nhận xét