nông nghiệp an toàn người tiêu dùng gia bảo vệ quyền lợi sản phẩm tiêu dùng sản xuất nông nghiệp người dân bão
(VEN) - Ông lão người Tày - da đen nhẹm, vai gồ cao, trĩu trịt quảy đôi quang gánh phăng phăng vượt qua dốc đứng. Thỉnh thoảng, ông ngoái lại nhìn chúng tôi - lúc này đang hụt hơi theo bước. Lúc đó là khoảng 5h sáng, chúng tôi khấp khởi theo chân ông lão từ nhà ra cánh đồng rồi lại từ cánh đồng xuôi xuống chợ Đông Kinh (Lạng Sơn). Ông thủng thẳng, "đường nhựa đã mở về gần tới bản, xe ôtô con có thể chạy vào, nhưng đi đường ấy xa lắm, lão nông chúng tôi vẫn quen đi bộ tắt từ quả đồi này sang quả đồi kia. Có như thế bắp chân mới săn chắc như cây lim, cây nghiến trên rừng". Nói đến đây, lão cười hà hà và lại phăm phăm bước...
 Sản phẩm rau an toàn giúp người dân Nà Chuông thoát nghèo. |
Câu chuyện về ông lão cũng như những người dân bản Nà Chuông, xã Mai Pha (Lạng Sơn) đang vươn lên thoát đói nghèo tựa như một bài ca mới về núi rừng.Trong những câu chuyện của họ, đã vơi bớt những lo toan, chỉ còn niềm vui của một năm được mùa, được giá...
Từ trong cái khó vươn lên
Cách thành phố Lạng Sơn chừng 10-12km, nhưng con đường để đến bản Nà Chuông quanh co những cung đường hình chữ Z, nằm cheo leo giữa hai sườn núi. Xe chỉ vào được đến nửa đoạn đường, còn lại phải cuốc bộ men theo con đường đất nhỏ, vượt qua những con dốc dài, có đôi chỗ lầy lên những lớp bùn non nhầy nhụa như hồ dán. Nà Chuông heo hút, chỉ rải rác có mấy chục nóc nhà, phía trước sau chỉ thấy độc đồi núi. Dân Nà Chuông phần lớn là người dân tộc Tày, trước đây chủ yếu sống nhờ nương rẫy trồng lúa hoặc ngô, sắn và mỗi năm chỉ làm một vụ nên cuộc sống khó khăn. Năm được mùa rẫy còn có cái ăn, năm thời tiết khắc nghiệt, mất mùa là lại thiếu ăn, thiếu mặc...
Cho đến cách đây 5 năm, một hướng đi mới đã được mở ra. Khi đó, thành phố Lạng Sơn bắt đầu tiến hành triển khai đề án phát triển vùng sản xuất rau an toàn, tăng cường các hình thức hỗ trợ, chuyển giao khoa học kỹ thuật. Nà Chuông là địa điểm đầu tiên được lựa chọn triển khai đề án. Thành phố đã trang bị từ hệ thống bơm thủy lợi, bể chứa nước sạch để tưới rau cho đến việc tổ chức các lớp quản lý dịch hại trên cây trồng và huấn luyện nhà nông trồng rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGap. Năm 2008, Trung tâm Ứng dụng Chuyển giao tiến bộ khoa học và công nghệ Lạng Sơn đã đồng hành trực tiếp với người dân, xuống tận các cánh đồng, hỗ trợ từ giống, chế phẩm vi sinh trong xử lý phân chuồng, đến các hướng dẫn cụ thể cách trồng, cách chăm sóc trong nhà lưới và ngoài trời. Cũng trong thời gian này, Hợp tác xã sản xuất và dịch vụ nông nghiệp Nà Chuông ra đời với trên 42 xã viên, vừa tham gia trồng rau sạch vừa làm công tác tuyên truyền vận động người dân biết về lợi ích khi tham gia sản xuất rau an toàn.
Bên những luống rau xanh mướt, vươn cao ra đón nắng, chị Ngô Thị Lanh, Phó Chủ nhiệm HTX sản xuất và dịch vụ nông nghiệp Nà Chuông chia sẻ, so với trước đây, năng suất trồng rau an toàn cao hơn, chẳng hạn su hào trước chỉ được khoảng 1 tạ/1 sào (1 sào = 360m 2 ), bây giờ với giống su hào Nhật cho năng suất 1 tấn/ sào. Nếu chịu khó chăm sóc chỉ 50 ngày thu hoạch, còn nếu bình thường thì khoảng 2 tháng rưỡi. Năm nay su hào được giá, bán ra khoảng 12-13 ngàn/kg (1kg khoảng 3 củ). Như vườn nhà ông Đức bên kia vừa bán 1 sào rưỡi su hào thu được gần 20 triệu đồng.
Hiện nay, Nà Chuông có 68 hộ trồng rau an toàn với diện tích hơn 8ha. Diện tích trồng rau đã chiếm 50% diện tích sản xuất nông nghiệp. 14 loại rau sạch đã được gieo trồng gồm bắp cải, su hào, cải làn, cải ngồng, cải đắng, cải củ, hành, tỏi, rau sống các loại... Tuy nhiên, theo chị Lanh kể, hai năm đầu việc tìm đầu ra cho xã viên gặp rất nhiều khó khăn, vì phải cạnh tranh với rau ở các địa phương khác, chưa có cửa hàng cửa hiệu để quảng bá sản phẩm, người tiêu dùng cũng chưa biết đến rau an toàn nên các xã viên vẫn phải tự gánh rau ra thành phố bán. Sau đó, năm 2011, Nà Chuông được Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Lạng Sơn đồng hành trong các chiến dịch đi quảng bá thương hiệu và ký kết hợp đồng với các nhà hàng lớn. Cùng lúc đó, UBND thành phố đã tạo điều kiện hỗ trợ cho nông dân Nà Chuông một gian hàng rau sạch tại chợ Giếng Vuông và một số điểm bán hàng tại khu vực Nhà hàng Lạng Sơn... Hiện, sản phẩm rau an toàn Nà Chuông đã chính thức được đặt lên kệ của siêu thị Lasvilla, Thành Đô (Lạng Sơn) với bao bì đầy đủ mã số, mã vạch, tên hộ gia đình sản xuất, tại các quầy ki ốt ở chợ Đông Kinh, các thương lái đã vào tận vườn đặt hàng...
Một ngày ở Bản Nà Chuông thường nhộn nhịp vào 4h sáng và 4h chiều. Đây là thời điểm các thương lái đến thu mua, các gia đình nô nức đem rau ra các cửa hàng, các khu chợ. Trung bình một ngày bán được 3 tạ rau, nhưng ngày đông nhất có thể bán lên tới 1 tấn/1 ngày. Nhờ trồng rau mà Nà Chuông đang dần đi lên thoát đói nghèo. Cả bản có 80 hộ dân, nhưng trước đây quá nửa là hộ nghèo, nay chỉ còn 2 hộ...
Bản làng thêm thắm sắc xuân
Đến bản vùng cao những ngày cuối năm, dường như cảm nhận rõ hơn sự chuyển mùa. Những cơn mưa bụi rắc tràn lũng núi, màu xanh của cây cối trải dài trên những thửa ruộng bậc thang nằm vắt vẻo, điểm xuyết những cành mơ, cành mận, cành đào nở hoa trắng xóa trên vách đá tai mèo. Thấp thoáng, bóng áo chàm của những cô gái dân tộc Tày thong thả rẻo bước chân về, tiếng trò chuyện vang cả một khoảng trời. Trong cái rét ngăn ngắt của miền sơn cước nhưng trên gương mặt họ phảng phất nụ cười tươi rói. Một mùa xuân nữa lại về, xóm núi như được khoác lên mình chiếc áo mới, căng tràn sức sống hơn...
Theo hướng dẫn chị Lanh, chúng tôi tìm đến nhà chị Đỗ Thị Thơi. Ngôi nhà sàn lợp mái ngói đỏ thẫm nằm tựa lưng vào núi,tĩnh lặngvàyên bình. Chị Thơiđang phơi chiếc áo dài màu chàm 5 thân,trang phục của phụ nữ Tày mặc trong các dịp lễ hội. Nhìn thấy chúng tôi, chị hồ hởi bảo "Tết này, nhà em được đoàn viên, cùng nhau sắm sửa và đi chơi xuân. Trước chồng em đi làm than tận Quảng Ninh, cứ đến gần 30 Tết mới về, em phải tự sắm sửa và làm hết mọi việc. Bây giờ chồng em có thể ở nhà với em, hai vợ chồng chăm chỉ trồng rau, người dân tộc tiêu ít lắm, chỉ cần ấm cái bụng là được rồi".
Chị kể, nhà chị có 5 sào trồng lúa, 3 sào trồng rau, nhưng so với trồng lúa, trồng rau lãi gấp 5, 6 lần. Một vụ trồng cải dưa, cải ngồng với thời gian canh tác 50 ngày, cứ 1,5 sào được 5 triệu/vụ, trừ khoảng 1 triệu chi phí, vẫn còn lãi được 4 triệu. Một năm trồng được 3 vụ rau, cũng lãi được gần 30 triệu đồng cộng với 5 sào lúa, hai vợ chồng với 1 đứa con là đủ chi tiêu...
Cạnh nhà chị Thơi là nhà ông Hoàng Văn Tín. Sòng sọc một hơi thuốc lào thật dài, ông lão nông thật thà chia sẻ, từ ngày biết có cán bộ về mở lớp tập huấn về phương thức trồng rau an toàn, cũng như cam kết tạo đầu ra cho sản phẩm. Cái bụng mừng như bắt được vàng. Đất thì ở đây không thiếu, cứ lên đồi mà làm. Sức người cũng không lo, chỉ lo không biết làm sao cho có hiệu quả".
Khi chúng tôi hỏi về cái được nhất của việc trồng rau, ông cười hà hà rồi bảo, "cái được nhất không phải là lợi nhuận mà là từ nay mình có thể bảo vệ sức khỏe của chính mình và của người tiêu dùng".
Vụ rau này, ông Tín đã thu được cả chục triệu đồng từ việc bán su hào. Ông hồ hởi khoe, mới sắm được cho con trai chiếc xe máy honda, sửa lại được ngôi nhà cho kiên cố hơn. Tết này có thể yên vui cùng người già, trẻ em, thanh niên nam nữ trong bản kéo nhau đi xem các lễ hội vui xuân như: tung còn, múa xòe và trao cho nhau những điệu hát Sli, hát lượn thật hay, thật tình tứ...
Ước mơ đơn giản như thế với người xuôi có thể rất đỗi bình thường nhưng với người miền cao lại là kỳ tích. Từ nhà ông Tín, chị Thơi... nhìn ra phía ngọn đồi Pá Giới, Lọ Đút, những cây thông vẫn không ngừng rì rào trong gió rét và dòng sông Kỳ Cùng vẫn cựa mình chắt chiu những dòng nước mát lạnh cho những luống rau xanh tươi. Tôi không còn cảm nhận được cái lạnh tuôn ra từ ruột núi, cái lạnh của sự xa vắng, cái lạnh của sự cô đơn, cái lạnh của nỗi buồn thăm thẳm... giống như mỗi lần lên những vùng cao vào cuối đông trước đây./.
Quỳnh Nga
người dân bảo vệ quyền lợi bão nông nghiệp gia sản phẩm người tiêu dùng tiêu dùng an toàn sản xuất nông nghiệp
Đăng nhận xét